نوروز، سال نو ایرانیان، جشنی  شیرین، دیرین و دارای شهرتی جهانی که همواره از دوران ایران باستان در میان مردم ایران زمین، بسیار محبوب و منحصر به فرد بوده و هر سال، با شکوه و صلابت هر چه تمام،  برگزار می شود. اهمیت برگزاری مراسم عید نوروز به گونه ای است که این جشن در سازمان یونسکو به عنوان یکی از جشن های بین المللی، نشان ثبت جهانی را داراست. ایرانیان، از دیرباز، بر این باور بوده اند که بهترین زمان برای برگزاری جشن سال نو، نخستین روز بهار، اولین فروردین ماه،  مقارن با نو شدن طبیعت، سر سبزی و حس شادابی و طراوت متاثر از حیات دوباره زمین می باشد. از این روست که از گذشته تا به حال، ایرانیان، نوروز و سال جدید را در آغاز بهار طبیعت به جشن و سرور می نشینند.

در خصوص جغرافیای نوروز باید خاطر نشان ساخت که این جشن جهانی، در ایران و هشت کشور دیگر از جمله تاجیکستان، ازبکستان، افغانستان، قرقیزستان، ترکمنستان، آلبانی، قزاقستان و جمهوری آذربایجان و در ایام تعطیل به مناسبت آغاز سال نو، به طور رسمی برگزار می شود. البته برخی افراد در دیگر کشورها نیز مانند چین، سوریه و فرانسه، نوروز را به طور غیر رسمی جشن می گیرند. ایرانیان مقیم دیگر کشور ها نیز، هر یک به فراخور شوق و قریحه ملی شان، جشن نوروز را در هر جای این جهان که به سر می برند، برگزار می کنند.

این جشن شهیر در کشورمان، نمادی مبرهن از بشارت بهار، آغاز دوباره رویش طبیعت و نیز مظهر حیاتی دوباره و سرشار از تازگی و نشاط است و مردم کشورمان در جای جای این سرزمین، جشن باستانی نوروز را بر اساس سنت، و آداب و رسوم خاص منطقه خود برگزار می کنند. مردم خوش ذوق استان فارس نیز از چند روز قبل و بعد از آغاز عید نوروز در تکاپوی استقبال از سال نو و برگزاری مراسم آن به بهترین شیوه ممکن می باشند.

در این جستار، بر آنیم به اختصار، به معرفی آداب و آیین مردم استان فارس در برگزاری جشن بهار و عید نوروز بپردازیم. امید است مندرجات حاصل از این رهگذر، سهمی هر چند اندک در اعتلای آگاهی خوانندگان گرامی  در خصوص بخشی از فرهنگ غنی این زاد و بوم داشته باشد.

نا گفته نماند که به دلیل ماهیت ملی جشن نوروز، اکثر آیین های آن در تمامی نقاط کشور تقریبا مشترک است و به طور کلی، وجه تمایز قابل توجهی در میان شهر ها و استان های کشور، دیده نمی شود. اما با دقت در آیین و فرهنگ هر استان، می توان با توجه به آن چه در میان مردم آن منطقه، به صورت نسل به نسل منتقل شده است، برخی از آداب و رسوم تقریبا متمایز را یافت که در این خصوص، ذکر برخی از این موارد در رابطه با استان فارس و برخی از شهرستان های آن، خالی از لطف نمی باشد.

آداب نوروز در استان فارس – از چند روز مانده به عید نوروز تا روز سیزده به در و چهل روز پس از نوروز

 آداب و رسوم پیش از سال نو در فارس

خانه تکانی

نخستین نکته ای که در روزهای پایان هر سال و در آستانه استقبال از سال نو، به ذهن هر فردی (به ویژه خانم های خانه) می رسد، خانه تکانی یا به اصطلاح شیرازی های قدیمی، رُفت و روب است. بله! خانه تکانی. ایرانیان بر این باورند که با شروع سال نو و آمدن عید، بیش و پیش از هر چیز، باید منزل را آماده عید و بهار و استقبال از مهمانان و دید و بازدید عید نوروز کرد و این آماده سازی چیزی نیست، جز نظافت کامل و نظم بخشیدن به مکانی که در آن زندگی می کنند. گفتنی است در میان مردم استان فارس، و قطعا همه ایرانیان عزیز، این کار قطعا با کمک و همکاری تمامی اعضای خانواده صورت می گیرد. در خانواده های بزرگ و به ویژه در منزل پدر بزرگ و مادر بزرگ ها و نیز پدر و مادرانی که فرزندانشان ازدواج کرده اند، خانه تکانی توسط فرزندان، عروس و دامادهای خانواده انجام می شود. این رسم، یکی از بدیهی ترین آداب استقبال از سال نو است، چرا که ایرانیان بر این باورند که هم زمان با آغاز سال نو، خانه نیز باید تمیز و به دور از هر گونه آلودگی و به هم ریختگی باشد. برخی از خانواده های شیرازی که از تمکّن مالی خوبی نیز برخوردارند، ترجیح می دهند هر چند سال یک بار، هم زمان با خانه تکانی، وسائل نو را جایگزین وسائل قدیمی منزلشان کنند.

پختن سمنو و شیرینی، کاشتن سبزه

بانوان کدبانو و هنرمند خطه فارس، پس از اطمینان حاصل کردن از نظافت منزلشان، به صورت انفرادی و اغلب گروهی، به همراه دیگر افراد خانواده، دوستان یا همسایه ها، شروع به پخت سمنو، یا به قول شیرازی ها، سَمَنی، یکی از اجزای ثابت سفره هفت سین، می کنند. بانوان استان فارس، از گذشته های دور، پخت سمنو را به صورت یک سنت دیرینه و البته شیرین، حفظ کرده اند. شایان ذکر است که به دلیل اهمیت بسزای پخت سمنو، برخی از مردم استان فارس، بخشی از نذری سالانه شان را صرف پخت و توزیع آن در میان دیگر افراد، دوستان و خانواده خود می کنند.

پس از پخت سمنو، نوبت به پخت انواع  شیرینی مخصوص عید و تهیه آجیل می رسد که البته این کار، در گذشته، به دلیل وجود اوقات فراغت بانوان، بیشتر انجام می شده است. هر چند که هم اکنون، هنوز در برخی از شهرستان های استان فارس از قبیل زرقان، مرودشت، آباده، اقلید، ایزدخواست، صفاشهر، نور آباد، فیروز آباد و لار، این کار، کماکان به صورت سنتی در میان خانم ها رواج دارد. معروف ترین نوع شیرینی که در این ایام پخته می شود، نان شیرین است که در میان مردم استان فارس، به ویژه شهرستان های مذکور، دارای طرفداران بسیار زیادی است. کلوچه، مسقطی لاری (که دارای شهرت بسیار زیادی است)، نان شیری، شکر پنیر و نان یوخه، از دیگر شیرینی های سنتی شیراز و استان فارس است که نوع خانگی و یا قنادی (آماده) آن در اکثر خانه ها در سینی  پذیرایی عید نوروز به چشم می خورد. هم چنین، دون برشته و پوکک برنجی از جمله شیرینی های معروفی است که توسط بانوان فیروز آبادی پخته می شود. گفتنی است که شیرازی های اصیل، در همین زمان، گاه، نان شیرین را علاوه بر مصرف خانواده یا نزدیکان خود، به منظور نذری نیز می پزند و در میان همسایه ها و تمامی خانوده توزیع می کنند.

و اما آجیل شب عید. چنان چه می دانید امروزه اکثر افراد، آجیل را که شامل مغز انواع تخمه، پسته، بادام و … است، از فروشگاه های عرضه خشکبار تهیه می کنند، اما در سال های پیشین (و هنوز در برخی از نواحی استان فارس، به ویژه شهرستان های مذکور) خود بانوان، اقدام به تهیه آجیل شب عید می کردند. این نوع آجیل را مادر بزرگ ها و پدر و مادران ما بیشتر به یاد می آورند. در سال های پیشین، در استان فارس، آجیل شب عید شامل برنجک (که اغلب توسط مادر هر خانواده پخته می شد)، شاهدانه، کنجد، گندم برشته، نخودچی و کشمش، اَخُرِک و دنگو (و گاه قیسی، آلوچه و آلبالو خشک) بود. شایان ذکر است که در شهرستان فیروز آباد، کماکان از آجیل سنتی این دیار که شامل مغز گردو و پسته، هسته زردآلو، فندق، نخودچی، آلَک، بَنِه، توت خشک، قیسی و خرک استفاده می شود.

کاشت سبزه نیز نیازی به توضیح ندارد. این کار، در تمامی نقاط کشور، به یک صورت انجام می شود. تنها تفاوت آن در کاشت نوع دانه ای است که به کار می برند؛ عدس، گندم، ماش، ترتیزک و…

حافظیه در بهار

خرید عید در شیراز و فارس

خرید عید، این رسم دیرینه، نه تنها در جای جای استان فارس، بلکه، در میان تمام ایرانیان، سنتی بسیار محبوب است که هر سال، پیش از آغاز سال نو، تمامی اعضای خانواده، به خصوص کودکان، هم زمان با نو شدن سال، در هنگام نشستن بر سر سفره هفت سین و دید و بازدید عید، لباس های نو را که از پیش تهیه کرده اند، بر تن دارند. به علاوه، در تمام شهر های ایران و به ویژه در شیراز، می توان هم زمان با خرید عید، دقایقی به تماشای افرادی که با لباس و شمایل عمو نوروز و حاجی فیروز و با ساز هایی نظیر تنبک، دایره و دف، آواز های مربوط به عید نوروز را می خوانند مشغول شد. اکثر شیرازی ها به این افراد عیدی نیز می دهند.

یک نکته دیگر در مورد شیرازی های اصیل در خصوص تهیه لباس شب عید: اکثر شیرازی ها در زمان گذشته ترجیح می دادند که لباس شب عید توسط خود و یا خیاطشان دوخته شود. پارچه هایی را که خریداری می کردند، به میمنت نوروز، عمدتا شامل رنگ های شاد بود. نکته جالب این که شیرازی ها حتی در مورد روز دوخت لباس یا قیچی کردن پارچه، آداب و رسوم خاص خود را داشتند. آن ها بر این عقیده بودند که دوختن لباس عید در روزهای دوشنبه یا جمعه، خوش یمن و در روزهای پنج شنبه، به اصطلاح، سنگین است و برای دوخت آن لباس، باید مدت زمان زیادی را صرف کرد.  جالب این جاست که در مورد دوخت لباس در روز های سه شنبه و چهارشنبه، حساسیت خاصی نیز داشتند. شیرازی ها معتقد بودند در صورتی که پارچه در روز سه شنبه قیچی شود، در سال آینده، به دست مرده شور یا دزد خواهد رسید. بریدن پارچه لباس نیز در روز چهارشنبه سبب سوختن وسائل و ضرورت تعویض آن ها خواهد شد. البته بدیهی است که این عقاید، به نوعی خرافه پرستی است که در حال حاضر، عده بسیار محدودی به این موارد اهمیت می دهند.

عیدی پیش از آغاز سال نو

در استان فارس و در اکثر نقاط کشورمان نیز، رسم بدین گونه است که دو تا سه روز پیش از عید نوروز، خانواده های پسر هایی که نامزد یا همسر عقد کرده دارند، برای عروس، عیدی می برند. در اکثر شهرستان های استان فارس، به ویژه در شیراز، این عیدی شامل سفره هفت سین، انواع لباس، شیرینی، آجیل، گوشت، مرغ و ماهی می باشد که البته کمیّت این عیدی، بر اساس رسم هر خانواده، متغیر است. گاه، تنها به سفره هفت سین محدود می شود و گاه، تمام و یا بخشی از موارد مذکور. البته در این میان، داماد نیز از عیدی خانواده عروس بی نصیب نمی ماند. این عیدی نیز بر اساس سنت هر خانواده، می تواند شامل لباس، کفش، ساعت و …. باشد. هم چنین، در این استان، در نخستین سالی که هر دختر به خانه بخت می رود، خانواده اش برای تازه عروس و داماد، علاوه بر هفت سین، هدایایی را به  رسم عیدی به خانه دخترشان می برند. نا گفته نماند که در خانواده های اصیل شیرازی، نان بهار نارنج در شمار یکی از هدیه هایی لحاظ می شود که مادران شیرازی به خانه دخترشان می فرستند. این نان، که بسیار معطر و خوشمزه است، با آرد، پوست نارنج، گردو، کشمش ،عرق و مربای گل بهار نارنج تهیه می شود.

مسافران نوروزی باغ ارم شیراز

عروسی درخت نارنج در شیراز

عروسی درخت نارنج! شاید حتی برخی از مردم شهرستان های استان فارس نیز، تا به حال، چیزی در مورد این رسم نشنیده بودند. جالب است عروسی درخت نارنج در شیراز، به ویژه در میان قدیمی های این شهر، از جمله مراسمی است که هر سال پیش از آغاز سال نو، برگزار می شود. بدین گونه که در خانه هایی که درخت نارنج وجود دارد، خانم خانه،  با هدف دریافت ثمری بیشتر در سال آینده، با دعوت از خانم های فامیل و همسایه در حیاط خانه، در اطراف درخت نارنج جمع می شوند. خانم صاحب خانه،  با استفاده از ارّه، ظاهرا قصد بریدن شاخه های درخت نارنج را دارد که در این هنگام، یکی از خانم ها، به اصطلاح، ضامن این درخت می شود تا شاخه هایش را نبُرند. پس از آن، با انداختن تور بر سر درخت، آن را عروس می کنند، بر روی آن، شکر پنیر می ریزند و با خواندن شعر، واسونک های شیرازی و کِل زدن، شادی می کنند. شیرازی ها بر این باورند که انجام این کار، بسیار خوش یُمن است و سبب افزایش ثمر درخت بهار نارنج در سال آینده می شود!

 

چهارشنبه سوری در شیراز و فارس

آیین چهارشنبه سوری، در تمام نقاط کشور، تقریبا به یک صورت انجام می شود. البته متاسفانه در سال های اخیر، این سنت، در میان جوانان، محدود به استفاده از فشفشه و ترقه شده است، اما این آداب ملی در گذشته، با روشن کردن آتش و پریدن از روی آن، مراسم قاشق زنی و فال گوش ایستادن، پختن آشی به نام ابودردا (در استان فارس)، اصالت خاص خود را دارا بود. البته این سنت، کماکان در بین خانواده های ایرانی، با روشن کردن آتش در یک مکان خاص، به خصوص، در صورت وجود گروهی از افراد با یکدیگر، جشن گرفته می شود. در شیراز، معمولا رسم بر آن است که مردم علاوه بر باغ یا ویلاهایشان در محوطه دریاچه نمک یا مکانی نزدیک به تخت جمشید گرد هم می آیند تا مراسم چهارشنبه سوری را با شکوه بیشتری برگزار کنند. در دیگر شهرستان های استان فارس نیز، مردم معمولا در شب چهارشنبه سوری در یک مکان عمومی جمع می شوند.

در استان فارس، چهارشنبه سوری، دارای یک ویژگی و در واقع، آیینی خاص است که آن را از سایر استان ها متمایز ساخته است:

آب تنی با آب مقدس حوض ماهی ها

شاید برایتان جالب باشد که بدانید در گذشته رسم بر این بوده است که مردم شیراز، در روز چهارشنبه سوری، در یک حوض، که حوض ماهی نام داشته  و هم اکنون، در بنای آرام گاه سعدی قرار دارد، آب تنی می کردند. شواهد تاریخی حاکی از این است که به باور مردم شیراز، آب تنی در این حوض که آب جاری (که از کوه سعدی سرچشمه می گیرد) در آن را مقدس می انگاشتند، سبب رفع بیماری ها، بخت گشایی جوانان، باطل کردن سحر و جادو، ایجاد برکت در کار و تجارت، رفع مشکلات و برآوردن حاجات می شود. معمولا مردان در این حوض آب تنی می کردند و زنان، با جامی از جنس مس، که چهل کلید نام داشت، هر یک بر اساس نیت و حاجتی که داشتند، بر سر خود آب می ریختند. شایان ذکر است که این سنت، به دلیل ساخت آرام گاه سعدی در این مکان، هم اکنون منسوخ شده است. اما شیرازی های اصیل، کماکان این رسم را در جوی آب واقع در کوچه حمام سعدی به جا می آورند.

 

حجامت

یکی دیگر از آداب پیش از آغاز سال نو، حجامت است که توسط مردم شیراز، شهرستان فسا و روستاهای اطراف آن از جمله روستای زادون انجام می شود. اهالی شهر های مذکور معتقدند که هم زمان با نو شدن سال، باید خون سالم در بدنشان در جریان باشد. تمام افرادی که حجامت می کنند، به نیت سلامتی، پس از حجامت، مقداری از دانه هایی را که به منظور کاشت سبزه، نگه داشته اند، در آب می اندازند.

حضور در حرم احمد بن موسی (شاه چراغ) در شیراز

برخی از شیرازی ها نیز، هر سال، در شب چهارشنبه سوری به زیارت حرم شاهچراغ می روند. چرا که بر اساس عقاید نیاکانشان، زیارت شاهچراغ در این شب، سبب حفظ سلامتی و برکت و شادی در سال پیش رو خواهد شد.

 

آداب مربوط به زمان نزدیک به تحویل سال

چیدن سفره هفت سین

هر گاه سخن از عید نوروز به میان می آید، سفره هفت سین با تمامی جزئیات آن در ذهن، نقش می بندد. مردم استان فارس نیز به مانند تمام ایرانیان، لحظه تحویل سال را در حالی که لباس های نو به تن دارند، در کنار سفره هفت سین (که تمامی اجزای آن مانند سفره هفت سین در دیگر نقاط کشور است) و در کنار اعضای خانواده سپری می کنند. سفره ای که در آن، آینه و قران، مظهر برکت، تقدس و خوش یُمنی هستند، سیب، نماد مهرورزی، سنجد، نماد عشق و دلباختگی، سکه، نماد مال و برکت، سمنو، نشان زایش و باروری گیاهان (چون از جوانه نورسیده گندم تهیه می شود)، سیر و سماق، نماد چاشنی و محرک شادی در زندگی، سبزه، نشان از طراوت و سرزندگی، سپند (اسپند یا اسفند) نماد مصون ماند از چشم زخم، آب و ماهی، نماد برکت در زندگی و تخم مرغ نماد زایش و آفرینش است.

اما یک نکته جالب که شاید تا به حال نشنیده بودید: در شیراز و شهرستان فسا، برخی از افراد، به جز سفره هفت سین، سفره هفت میم را نیز پهن می کنند. این سفره شامل مرغ، ماهی، میگو، ماست، مسقطی، مدنی (لیمو شیرین) و مویز است. البته هفت میم، اصالتا مر بوط به شهرستان بوشهر است، منتها با توجه به این که در زمان گذشته، این شهرستان، جزء استان فارس بوده است، در برخی از نقاط استان، هفت میم، کماکان در کنار هفت سین قرار می گیرد. در برخی دیگر از شهرستان های استان فارس، علاوه بر موارد مذکور، پنیر، کاهو، خرما، کنگر ماست، عسل و کره نیز بر سر سفره هفت سین قرار می دهند.

مردم شیراز و فسا، هم چنین، تخم مرغ سفره هفت سین را بر روی یک آینه که کف زمین و بر روی سفره پهن کرده اند می گذارند. یک انگشتر نیز بر روی این تخم مرغ قرار داده و معتقدند که این تخم مرغ هنگام تحویل سال، حرکت می کند و انگشتر می افتد. یک رسم متفاوت دیگر که در واپسین دقایق مانده به تحویل سال در میان شیرازی های اصیل رایج است، پخت آش رشته و شیر برنج (که در برخی نواحی، آش برنج نیز خوانده می شود) در کنار دیگر غذاهای مورد نظرشان است. بر اساس سنت و عقاید مردم شیراز، دو غذای مذکور، باید از دقایقی قبل از سال تحویل و پس از آن بر روی گاز و در حال پخت باشند. آن ها معتقدند که شیر برنج، نماد خوشبختی و سعادت و آش رشته، نماد در دست داشتن رشته کار و زندگی در سال جدید است.

نکته دیگر این که، برخی از اهالی شیراز و شهرستان های نزدیک، ترجیح می دهند، به نیت سلامتی و عاقبت به خیری، لحظه تحویل سال در حرم احمد بن موسی (شاه چراغ) حضور یابند.

نوروز در شاهچراغ

آداب مربوط به بعد از تحویل سال در شیراز و فارس

عید دیدنی های شیرازی و فارسی

مردم استان فارس نیز بر اساس رسم و سنت دیرینه نوروز، پس از تحویل سال، به دیدن اقوام و دوستان خود می روند. در تمام نقاط کشور، نخستین عید دیدنی از منزل بزرگ ترهای فامیل آغاز می شود. در برخی از شهرستان های استان فارس و به خصوص در شیراز، رسم بر این است که تمامی اعضای خانواده در نخستین روز عید، در منزل بزرگ ترین فرد خانواده و یا یک باغ یا ویلا، دور هم جمع می شوند. در روزهای بعد، در صورت تمایل، هر یک به طور جداگانه به خانه دیگری می رود. مانند دیگر نواحی نیز، در این روزها، اعضای بزرگ تر هر خانواده به کوچک تر ها (به خصوص کودکان) عیدی می دهند. عیدی می تواند شامل پول یا هدیه باشد. شیرازی های اصیل در گذشته، یک بشقاب حاوی برنجک، گندم برشته، کشمش و نان شیرین به کودکان عیدی می دادند.

به علاوه در شیراز رسم بوده است که صبح نخستین روز سال، اهالی خانه، چهار سمت خانه را می کوبیدند و هم زمان این بیت را می خواندند: هر چه به در   سرش به سنگ. گویا هدف از این کار، خنثی کردن انرژی های منفی محیط بوده است. برخی دیگر از شیرازی ها نیز، در حالی که بر سر سفره هفت نشین می نشینند، سکه ای را  به نیت داشتن سالی پر برکت، در دست نگه می دارند. برخی دیگر نیز به منظور مصون ماندن از چشم زخم، اسپند دود می کنند. و بالاخره، برخی از اهالی شیراز معتقدند که هر کس در روز اول عید، گل درخت اشرفی را بچیند و سال بعد، همان را به پای آن درخت بریزد حتما به آرزویش می رسد.

از معروف ترین خوراک هایی که در نخستین روز عید و یا نزدیک به تحویل سال در شیراز و دیگر شهرستان های استان فارس پخته می شود، می توان به کلم پلو، رب پلو، شوید لوبیای شیرازی با گوشت قیمه، شکر پلوی شیرازی، کوفته شیرازی، پاچه پلو، آش انار و آش سبزی و ترحلوا اشاره کرد.

نوروز خوانی در شیراز و کازرون

یکی دیگر از آداب مردم استان فارس، به ویژه شهر های شیراز و کازرون و روستایی به نام گرگنا (از توابع کوهمره سرخی) نوروز خوانی است. این سنت دیرینه و البته جالب، در نخستین روز عید توسط افرادی که به قصد گرفتن عیدی به منزل صاحب خانه می روند انجام می شود. این افراد با خواندن شعر زیر عیدی شان را از دیگران می گیرند.

نوروز نو باز آمده                           بلبل به آواز آمده

قمری به پرواز آمده                     کار همه ساز آمده

مادر بده نوروزی ام                      تا بر خورم از روزی ام

یا اسب رهوارم بده                       یا قوچ پروارم بده

 

به علاوه، یک سنت جالب و قدیمی دیگر نیز در میان شیرازی ها رایج بوده است. این سنت بر می گردد به چهل یا پنجاه سال پیش. برخی درویشان با رفتن به در خانه ثروتمندان، با خواندن شعر های زیر، طلب عیدی می کردند:

بود بر درب سرای اغنیا                  خیمه درویش و بوق منتشا

گر نمیدادند عیدی،آن فقیر               بادها می‌ کرد در ‌شاخ نفیر 

و یا:

درویشم، کلاه‌ ریشم، تا نَسونم، رد نمی ‌شم

جالب تر این که اگر فرد صاحبخانه به آن ها عیدی نمی داد، درویشان در بوقشان که صدای بسیار بلند و گوشخراشی داشت می دمیدند. به همین دلیل بود که اکثر ثروتمندان به خاطر این که صدای این بوق از درب منزلشان شنیده نشود، عیدی دروشان را می دادند تا راضی نگهشان دارند. J

لازم به ذکر است که در صورت تقارن عید نوروز با ماه محرم، اهالی فارس، نوروز را آن چنان که باید جشن نمی گیرند. به علاوه، خانواده هایی که عزیزی را ازدست داده باشند، نخستین عید پس از این مصیبت را جشن نمی گیرند. پس از تحویل  سال، دوستان، اقوام و آشنایان، به احترام فرد متوفی و خانواده وی و به نیت سر سلامتی، به دیدن خانواده داغدار می روند. این رسم در میان شیرازی ها و دیگر اهالی استان فارس، نشان از همدلی و مهربانی مردمان این دیار دارد.

پارک آزادی شیراز

سیزده  به در

مردم استان فارس نیز، سیزده به در را به مانند دیگر نقاط کشور می گذرانند. با این تفاوت که این روز در میان مردم خوش ذوق و پر نشاط استان فارس، به ویژه شیراز، با شادی و صفای بیشتری برگزار می شود. شیرازی های با صفا، در هر شرایطی باید این روز را در دامان طبیعت و کوه و دشت به سر برند. هر آن چه را که از خوراکی های عید نوروز باقی مانده است، به همراه غذای مورد علاقه شان و سبزه سفره هفت سین (که بعد، آن را به نیت سلامتی در آب می اندازند) بر می دارند و به صورت گروهی می روند تا به قول خود، سیزده را به در کنند.

کلم پلوی شیرازی (که آوازه آن در جای جای کشورمان پیچیده است،) سالاد شیرازی، و به ویژه، کاهو و ترشی، از جمله معروف ترین خوراکی هایی است که در روز سیزده به در در سفره اکثر  شیرازی ها وجود دارد. ضمن این که شمار زیادی از مردم استان فارس، در عصر سیزده به در، مضافتشان را با پختن آش دوغ در طبیعت و میل کردن آن به صورت دسته جمعی، کامل می کنند. آیین  دیگر سیزده به در نیز مانند گره زدن سبزه به نیت بخت گشایی دختران و پسران جوان، به مانند دیگر نقاط کشورمان، در این روز انجام می شود.

گاهی تعطیلات عید نوروز هم زمان با ماه رمضان است. مردم استان فارس در چنین واقعی، آیین سیزده به در را اولین جمعه بعد از ماه رمضان به جا می آورند.

آداب مربوط به بعد از عید نوروزدر شیراز و فارس

در اکثر نقاط کشور، تمامی آیین و سنت های مربوط به عید نوروز، محدود به روزهای قبل از شروع سال نو تا پایان روز سیزدهمین فروردین است. اما در شیراز، شهر گل و بلبل، در گذشته (تا پیش از سال ۱۳۴۰ خورشیدی) تعداد بسیار زیادی از مردم شیراز، چهل روز پس از عید نوروز، در محوطه جلوی آرام گاه سعدی و نزدیک به حوض ماهی، به مدت یک روز کامل، گرد هم می آمدند و آش نذری می پختند. این آش، دیگ جوش نام داشت. گویا این افراد خوش ذوق، در تمامی ساعات روز، به جشن و پایکوبی پرداخته و این کار را نماد برکت، سلامتی و شادی در سال جدید می انگاشتند.

 

در پایان باید خاطر نشان ساخت که تمامی موارد مذکور، مربوط به آیین نوروز در استان فارس بود که البته هر یک از استان های کشورمان بر اساس آیین منحصر به فرد خود، دارای برخی سنت های متمایز و منحصر به فرد در برگزاری این جشن باستانی می باشند.


دفتر خدمات مسافرتی خورشید جهان، پیشاپیش سالی سرشار از سلامتی، نیکی، شادی و برکت را برای شما عزیزان آرزومند است.


منبع: خورشید جهان